Cà phê ở Tân Thuận có ba kiểu quen thuộc: quán nhìn ra nước (ven sông Sài Gòn, ven kênh Tẻ), quán vỉa hè dọc các trục đường lớn, và quán trong hẻm nằm giữa khu dân cư, khu trọ. Chọn kiểu nào tuỳ bạn đi để ngắm cảnh, để làm việc, để gặp bạn hay đi cùng con; giờ ngồi đẹp nhất là sáng sớm và chiều muộn, khi gió từ sông thổi vào.
Bài này không giới thiệu quán cụ thể hay chấm điểm quán nào ngon hơn. Quán mở rồi đóng, đổi chủ, đổi kiểu, nên một danh sách tên quán nhanh chóng lỗi thời. Thay vào đó là cách đọc một chỗ ngồi: chỗ nào mát, chỗ nào ồn, chỗ nào hợp làm việc, chỗ nào hợp trẻ con, và những điều nên để ý khi ngồi sát nước hay sát đường xe container.
Ba kiểu cà phê và ai hay ngồi
Quán ven nước là kiểu được tìm nhiều nhất khi người ta gõ "cà phê view sông Quận 7". Ở Tân Thuận, những quán như vậy nằm rải rác ở các đoạn đường nhìn ra kênh Tẻ hoặc gần sông Sài Gòn, thường có khoảng sân rộng, ghế quay ra phía nước. Người ngồi đông nhất là nhóm bạn trẻ, cặp đôi và gia đình vào chiều cuối tuần. Ưu điểm là gió và cảnh; nhược điểm là nắng chiếu thẳng vào buổi chiều nếu ghế quay hướng tây, và muỗi khi trời tối.
Một điều người mới đến hay hỏi là quán ven nước có ổn định không. Thực tế, mặt bằng ven kênh, ven sông ở vùng này thay đổi theo quy hoạch, theo việc cảng và kho bãi dời đi hay mở rộng, nên quán có thể mở một vài năm rồi chuyển chỗ. Đó là lý do bài này không liệt kê tên quán. Một chỗ ngồi bạn thích hôm nay có thể không còn vào năm sau, nhưng những nguyên tắc chọn chỗ, chọn giờ, chọn hướng ngồi thì vẫn dùng được ở bất kỳ quán mới nào mọc lên dọc kênh Tẻ hay ven sông Sài Gòn.
Quán vỉa hè dọc trục Huỳnh Tấn Phát, Nguyễn Văn Linh và các đường lớn khác phục vụ chủ yếu người đi làm: ly cà phê sáng trước ca, chỗ đợi bạn, chỗ ngồi chờ giờ phỏng vấn. Quán trong hẻm thì là phòng khách của khu dân cư: người quen gặp nhau, ông bà ngồi đọc báo, người làm ca đêm ngồi buổi sáng trước khi về ngủ. Cùng là cà phê nhưng ba kiểu này có ba nhịp khác hẳn nhau, và người ở lâu thường có một quán quen cho mỗi kiểu.
Chọn kiểu quán theo mục đích
Cùng một buổi sáng chủ nhật, mỗi người đi cà phê vì một lý do khác. Bảng dưới gợi ý kiểu chỗ ngồi hợp với từng mục đích:
| Mục đích | Kiểu quán hợp | Giờ nên đi | Chỗ ngồi nên chọn |
|---|---|---|---|
| Ngắm nước, chụp ảnh | Quán ven kênh, ven sông | Sáng sớm hoặc trước hoàng hôn | Ghế sát lan can, quay về phía nước, có mái hoặc dù che |
| Làm việc, đọc sách | Quán trong nhà có máy lạnh hoặc quán hẻm yên | Sáng sớm ngày thường hoặc giữa buổi sáng cuối tuần | Bàn sát tường, gần ổ điện, xa loa và lối ra vào |
| Gặp nhóm bạn | Quán sân rộng, vỉa hè rộng | Chiều tối cuối tuần | Bàn dài ở góc, không chắn lối đi |
| Đi cùng trẻ nhỏ | Quán có sân, cách xa lòng đường và mép nước | Sáng hoặc chiều mát | Bàn ở phía trong, có rào hoặc cây chắn với đường và nước |
| Ngồi một mình nghỉ ngơi | Quán hẻm quen | Bất kỳ lúc nào vắng | Ghế thấp nhìn ra hẻm, tránh hướng nắng |
Một mẹo nhỏ: khi đến quán ven nước lần đầu, đi một vòng trước khi chọn bàn. Nhìn hướng nắng, hướng gió, chỗ có loa, chỗ có lối đi của nhân viên. Chọn đúng chỗ ngồi quyết định nửa phần dễ chịu của buổi cà phê.
Đọc một chỗ ngồi ven nước
Hướng nắng. Ven kênh Tẻ, ghế quay về hướng tây hoặc tây nam sẽ hứng nắng chiều trực diện. Ngồi chiều thì chọn ghế có mái che hoặc quay lưng về phía mặt trời; sáng sớm thì ngược lại, ánh nắng sớm dịu và đẹp.
Hướng gió. Gió từ phía sông thổi vào làm chỗ ngồi mát, nhưng cũng mang theo mùi bùn khi nước ròng. Ngày nước lớn thường dễ chịu hơn về mùi.
Khoảng cách với mép nước. Bàn sát lan can đẹp nhưng nên chắc chắn lan can vững, đặc biệt khi đi với trẻ. Đồ đạc như điện thoại, ví không đặt sát mép bàn phía ngoài.
Tiếng ồn. Quán ven nước gần chân cầu có tiếng xe lên dốc; quán gần đường container có tiếng xe lớn và bụi. Muốn yên, tìm đoạn cách xa trục xe hàng.
Muỗi buổi tối. Ven nước, cây xanh và mùa mưa là ba điều kiện cho muỗi. Đi buổi tối mang theo thuốc chống muỗi hoặc mặc quần dài.
Cà phê hẻm: phòng khách của khu dân cư và khu trọ
Quán cà phê trong hẻm ở Tân Thuận thường đơn giản: vài bộ bàn ghế nhựa thấp, cái ti vi, ấm trà đá, chủ quán là người trong xóm. Không có cảnh đẹp, không có nhạc chọn lọc, nhưng có thứ quán ven sông khó có: người quen. Đến vài lần, chủ quán nhớ bạn uống gì, hàng xóm gật đầu chào. Với người mới về ở trọ, quán hẻm là chỗ nghe được tin tức thực tế nhất: chỗ nào cho thuê phòng, nhà máy nào đang tuyển, đoạn nào hay ngập, giờ nào đường kẹt.
Cái lợi thứ hai của quán hẻm là giờ mở cửa. Nhiều quán mở từ rất sớm, phục vụ người đi ca sáng và người làm ca đêm về. Cuối tuần, quán hẻm vào buổi sáng là chỗ cả xóm tụ lại xem bóng đá, bàn chuyện. Nếu bạn muốn hiểu khu mình đang ở, ngồi một buổi sáng chủ nhật ở quán hẻm và lắng nghe là cách nhanh hơn đọc bất kỳ bài viết nào. Giữ phép lịch sự của xóm: không chiếm chỗ quá lâu khi quán đông, không mở loa điện thoại to, không hút thuốc khi bàn bên có trẻ con.
Ngồi làm việc ở quán: những điều thực tế
Nhiều người trẻ ở Tân Thuận làm thêm việc tự do hoặc học trực tuyến vào cuối tuần, và quán cà phê là văn phòng phụ. Quán phù hợp để làm việc thường là quán trong nhà có máy lạnh, có ổ điện ở chỗ ngồi, mạng không dây ổn định và không mở nhạc quá to. Những quán này đông nhất vào chiều thứ bảy, chủ nhật; muốn có chỗ tốt, đến vào buổi sáng. Quán ven nước hiếm khi hợp để làm việc lâu vì nắng, gió, ồn và ổ điện ít.
Mạng không dây ở quán là mạng công cộng, nên tránh đăng nhập tài khoản ngân hàng hay chuyển tiền qua đó; dùng dữ liệu di động của điện thoại cho việc nhạy cảm. Đi vệ sinh thì mang theo máy tính hoặc nhờ người quen trông, đừng để máy trên bàn rồi bỏ đi. Ngồi lâu nhiều giờ thì gọi thêm đồ uống như một phép lịch sự với quán, nhất là vào giờ quán đông khách chờ chỗ.
Đi cà phê với trẻ con và người lớn tuổi
Chọn quán có sân phía trong. Quán có khoảng sân hoặc khu ngồi phía trong, cách xa lòng đường và mép nước, giúp bố mẹ ngồi yên tâm hơn khi trẻ đứng lên chạy quanh.
Tránh giờ đông. Tối thứ bảy quán ven nước rất đông, lối đi hẹp, nhân viên bưng nước nóng qua lại. Đi với trẻ nhỏ nên chọn sáng sớm hoặc chiều sớm.
Với người lớn tuổi. Ghế nhựa thấp khó ngồi lâu và khó đứng dậy với người đau khớp. Chọn quán có ghế cao, có tựa lưng, lối vào bằng phẳng, nhà vệ sinh gần.
Đồ uống cho trẻ. Cà phê và trà đặc không hợp với trẻ nhỏ. Gọi nước ép, sữa hoặc nước lọc; hỏi quán có ly nhựa cho trẻ để tránh vỡ ly thuỷ tinh. Đá lạnh nhiều cũng không hợp với trẻ hay viêm họng; dặn quán ít đá.
Thời gian ngồi. Trẻ nhỏ chỉ ngồi yên được một lúc. Tính trước buổi cà phê khoảng một tiếng, mang theo một món đồ chơi nhỏ hoặc cuốn truyện tranh, và về khi con bắt đầu mệt thay vì cố ngồi thêm. Người lớn tuổi cũng vậy: ngồi lâu dưới gió sông dễ cảm lạnh, mang theo áo khoác mỏng.
Cà phê sáng của người làm ca
Ở một vùng có khu chế xuất như Tân Thuận, nhịp cà phê buổi sáng gắn với giờ vào ca. Trước giờ ca sáng, quán vỉa hè quanh các trục dẫn vào khu chế xuất đông người ngồi nhanh một ly, ăn vội một ổ bánh mì rồi đi. Người làm ca đêm về lại ghé đúng những quán đó, ngồi chậm hơn, nói chuyện với đồng nghiệp trước khi về phòng ngủ. Cuối tuần, khi nhiều nhà máy nghỉ, các quán này vắng hẳn, nhịp chậm lại, và chính lúc đó là lúc dễ chịu để ngồi.
Nếu bạn mới về làm ở khu chế xuất, quán cà phê quen gần cổng là chỗ gặp gỡ ngoài giờ tự nhiên nhất với đồng nghiệp ở các chuyền, các xưởng khác. Cuối tuần, hẹn nhau ở một quán ven nước thay vì quán gần cổng nhà máy là cách đổi không khí, tách giờ nghỉ khỏi chỗ làm. Một ly cà phê nhìn ra kênh sau sáu ngày đứng chuyền là thứ nghỉ ngơi rẻ nhất mà người lao động ở đây có thể tự cho mình.
Ngồi ven nước theo mùa và theo con nước
Cùng một quán ven kênh mà mỗi mùa, mỗi con nước cho một buổi ngồi khác. Mùa khô, trời trong, chiều có gió đông nam thổi lên từ phía biển, ngồi ngoài trời đến tối vẫn mát. Mùa mưa, chiều hay có cơn mưa rào; nhiều người lại thích ngồi dưới mái hiên quán ven kênh nhìn mưa rơi trên mặt nước, chờ tạnh rồi về. Chỉ cần chọn bàn có mái chắc, xa chỗ nước tạt, và để ý sét: khi có giông, vào trong nhà, không đứng ngoài khoảng trống ven nước.
Con nước cũng ảnh hưởng nhiều hơn người ta nghĩ. Lúc nước lớn, mặt kênh đầy, sáng, ít mùi; lúc nước ròng, lộ bùn, mùi nồng hơn, cảnh kém hơn. Những ngày triều cường cuối năm, nước có thể lên sát mép đường ven kênh, có quán phải dọn bớt bàn sát bờ. Muốn ngồi đẹp, xem nhanh lịch con nước trên ứng dụng thời tiết rồi chọn giờ nước lớn trùng chiều mát. Cách làm này nghe kỹ tính, nhưng người ngồi ven kênh lâu năm đều làm vậy theo thói quen.
Câu hỏi thường gặp
Cà phê nhìn ra sông ở Tân Thuận thường nằm ở đâu?
Rải rác ở những đoạn đường gần sông Sài Gòn phía Tân Thuận Đông và dọc kênh Tẻ, nơi có khoảng trống nhìn ra nước. Quán mở và đóng thường xuyên nên cách tốt nhất là hỏi người quen trong khu hoặc tự đi một vòng ven kênh vào buổi chiều.
Giờ nào ngồi cà phê ven kênh dễ chịu nhất?
Sáng sớm, khi trời mát và chưa có nắng gắt, và khoảng một tiếng trước hoàng hôn, khi gió từ sông thổi vào. Giữa trưa nắng chiếu thẳng, tối mùa mưa có muỗi, nên hai khung giờ đầu là lựa chọn của người quen.
Ngồi cà phê ven nước với con nhỏ cần lưu ý gì?
Chọn bàn phía trong, xa lan can và lòng đường, kiểm tra lan can chắc chắn trước khi cho con đứng gần. Đi vào giờ vắng, mang thuốc chống muỗi và không để trẻ tự chạy ra phía mép nước dù chỉ trong chốc lát.
Quán cà phê trong hẻm có hợp để làm việc không?
Hợp với việc nhẹ như đọc, ghi chép, gọi điện ngắn. Việc cần máy tính lâu thường hợp hơn ở quán trong nhà có máy lạnh, ổ điện và mạng ổn định. Quán hẻm hay có ti vi, tiếng nói chuyện, nên khó tập trung lâu.
Ngồi quán ven đường lớn ở Tân Thuận có bụi và ồn không?
Các trục có nhiều xe tải và container như Huỳnh Tấn Phát, Nguyễn Văn Linh có bụi và tiếng xe lớn, nhất là giờ cao điểm. Muốn yên, chọn quán lùi sâu khỏi mặt đường, có cây chắn, hoặc chuyển vào quán trong hẻm.