Người làm trong khu chế xuất Tân Thuận đến chỗ làm bằng bốn cách chính: xe đưa đón của doanh nghiệp, xe máy hoặc xe máy điện tự đi, xe đạp, và đi bộ từ các dãy trọ gần cổng. Cách nào hợp tuỳ khoảng cách từ chỗ ở, giờ ca, khả năng gửi xe và chuyện an toàn trên quãng đường đông xe tải.
Chọn cách đi làm không chỉ là chuyện tiết kiệm. Nó ảnh hưởng tới việc chọn chỗ trọ, số tiền chi cho xăng và gửi xe, sức khoẻ sau một ca dài, và độ an toàn mỗi ngày. Bài này so sánh các cách, nói về chuyện gửi xe, giờ vào ca, xe điện, đi chung, và những đoạn đường cần cẩn thận quanh khu. Chuyện quy định ra vào khu và tìm việc có chuyên mục riêng của trang.
So sánh bốn cách đi làm
Bảng dưới đặt các cách cạnh nhau theo những điều người lao động thường cân nhắc. Không nêu số tiền vì chi phí xăng, gửi xe, xe đưa đón khác nhau theo doanh nghiệp và thời điểm:
| Cách đi | Hợp với ai | Ưu điểm | Điều cần để ý |
|---|---|---|---|
| Xe đưa đón của doanh nghiệp | Người ở xa, trọ ở khu có điểm đón | Không phải tự lái sau ca mệt, không lo gửi xe | Phải theo giờ xe; lỡ xe là phải tự xoay |
| Xe máy, xe máy điện | Người ở xa vừa phải, cần linh hoạt giờ giấc | Chủ động, đi việc riêng sau ca dễ | Kẹt giờ tan ca, chi phí gửi xe, an toàn khi mệt |
| Xe đạp | Người trọ gần, muốn tiết kiệm | Rẻ, không kẹt nhiều, có vận động | Đi chung đường với xe tải, trời mưa nắng |
| Đi bộ | Người trọ rất gần cổng | Không tốn chi phí đi lại | Qua đường lớn, ban đêm vắng, trời mưa |
Nhiều người kết hợp: ngày thường đi xe đưa đón, ngày tăng ca hoặc có việc riêng thì đi xe máy. Không có cách nào tốt nhất cho mọi người; điều quan trọng là cách đó bền với sức khoẻ và túi tiền của bạn trong nhiều tháng, không chỉ trong tuần đầu.
Xe đưa đón: hỏi những gì trước khi nhận việc
Không phải doanh nghiệp nào trong khu chế xuất cũng có xe đưa đón, và nơi có xe thì tuyến, điểm đón, giờ chạy cũng khác nhau. Khi đi phỏng vấn hoặc nhận việc, hãy hỏi rõ: có xe đưa đón không, đón ở những điểm nào, giờ đón cho từng ca, có tính phí không, ca tăng ca thì có xe về không. Những câu hỏi này giúp bạn chọn chỗ trọ hợp lý ngay từ đầu.
Nếu có xe, chọn chỗ trọ gần điểm đón có thể quan trọng không kém chọn chỗ trọ gần cổng. Một phòng trọ xa hơn nhưng nằm ngay điểm đón có khi tiện hơn phòng gần cổng mà phải đi bộ qua đường lớn. Điểm đón nằm ở chỗ có mái che, có đèn là một cộng điểm cho những ca sáng sớm và ca tối.
Khi đi xe đưa đón, có mặt ở điểm đón sớm vài phút, vì xe thường không chờ lâu để kịp giờ vào ca. Lên xuống xe ở phía lề đường, nhìn phía sau trước khi bước xuống. Nếu thấy điểm đón nằm ở chỗ nguy hiểm, như sát làn xe container không có vỉa hè, hãy góp ý qua công đoàn hoặc bộ phận hành chính để điểm đón được dời.
Đi xe máy: gửi xe, giờ vào ca và chuyện mệt sau ca
Xe máy là cách phổ biến nhất vì chủ động. Chuyện đầu tiên cần biết là gửi xe ở đâu: có doanh nghiệp có bãi xe cho nhân viên trong khu, có nơi người lao động phải gửi ở các bãi xe bên ngoài cổng. Hỏi rõ lúc nhận việc, giữ vé xe cẩn thận, và gắn khoá phụ cho xe nếu gửi ở bãi lớn đông người.
Giờ vào ca là lúc khu vực cổng đông nhất. Đến sớm hơn giờ vào ca một khoảng giúp tránh dòng xe đổ về cùng lúc, có thời gian gửi xe, ăn sáng và vào chỗ làm không vội. Giờ tan ca, nếu không có việc gấp, nán lại vài phút cho dòng xe đầu tiên đi bớt rồi mới ra.
Điều ít được nói tới là chuyện mệt sau ca. Sau một ca dài, nhất là ca đêm hoặc ca có tăng ca, phản xạ chậm hơn hẳn, trong khi đường về có xe tải, xe container. Nếu thấy buồn ngủ, đừng cố chạy; nghỉ vài phút, rửa mặt, uống nước, hoặc đi chung với đồng nghiệp. Những vụ ngã xe trên đường về sau ca đêm phần lớn bắt nguồn từ mệt mỏi chứ không phải từ đường.
Xe máy điện, xe đạp điện: tiện nhưng cần cẩn thận với pin
Hợp với quãng ngắn. Xe điện hợp với người trọ trong phạm vi gần khu chế xuất, chi phí sạc thấp hơn đổ xăng. Quãng xa hoặc phải lên cầu dốc thường xuyên thì cần xe đủ khoẻ và pin đủ dung lượng.
Đường dốc cầu và pin yếu. Pin yếu dần về cuối ngày, lên dốc cầu chậm hẳn, dễ bị xe phía sau ép. Sạc đủ trước ca, và nếu pin còn ít, chọn đường bằng phẳng về nhà thay vì qua cầu.
Sạc pin an toàn. Sạc ở chỗ thoáng, không sạc qua đêm khi không có người trông, không để xe sạc cạnh lối thoát hiểm của dãy trọ. Dùng bộ sạc đúng loại, không dùng sạc trôi nổi. Đây là chuyện an toàn cháy nổ cho cả dãy trọ, không chỉ cho riêng bạn.
Trời mưa, đường ngập. Tránh chạy xe điện qua đoạn ngập sâu, vì nước vào bộ điện có thể làm xe ngắt giữa đường. Sau khi lội nước, để xe khô và nhờ thợ kiểm tra nếu có dấu hiệu lạ.
Gửi xe điện. Hỏi bãi xe có nhận xe điện không, có chỗ sạc không. Một số bãi không cho sạc vì lý do an toàn.
Đi xe đạp, đi bộ quanh khu: những đoạn cần cẩn thận
Người trọ gần cổng thường đạp xe hoặc đi bộ. Rẻ và khoẻ, nhưng phải đi chung đường với xe lớn. Vài điều nên giữ:
- Chọn đường nội khu, hẻm trong thay vì đi dọc trục chính có xe container nếu có lối thay thế.
- Qua đường lớn ở chỗ có đèn hoặc vạch, dù phải đi thêm một đoạn. Không băng qua giữa hai xe tải đang đỗ.
- Không đi hàng ba, hàng tư khi đạp xe theo nhóm; đi một hàng sát lề.
- Có đèn và áo sáng màu cho ca sáng sớm, ca tối. Xe đạp không đèn gần như vô hình với xe tải lúc trời tối.
- Coi chừng xe đưa đón dừng đón trả và xe máy lùi ra khỏi bãi giữ xe trước cổng.
- Ca đêm đi theo nhóm, chọn đường có đèn, tránh đường ven kênh vắng.
Nếu thấy một đoạn đường người đi bộ, đi xe đạp hay gặp nguy hiểm vì thiếu vỉa hè, thiếu đèn hay xe đỗ chắn lối, phản ánh qua công đoàn, ban quản lý khu hoặc phường. Phản ánh của nhiều người lao động cùng một chỗ thường được chú ý hơn.
Chọn chỗ trọ theo đường đi làm
Người mới vào làm thường chọn phòng trọ theo giá và độ gần cổng. Nên thêm một tiêu chí nữa: đường từ phòng trọ tới cổng đi qua những gì. Một phòng xa hơn vài trăm mét nhưng đường đi là hẻm trong khu dân cư, không phải băng qua trục có xe container, có thể an toàn và đỡ mệt hơn phòng gần cổng mà phải qua đường lớn mỗi ngày.
Thử đi quãng đường đó vào đúng giờ bạn sẽ đi làm và giờ tan ca, không chỉ vào buổi trưa lúc xem phòng. Bạn sẽ thấy đoạn nào đông, đoạn nào tối, chỗ nào hay đọng nước khi mưa. Với ca đêm, đi thử buổi tối để biết đường có đèn không, có quán xá mở cửa hay vắng hẳn.
Nếu dùng xe đưa đón, khoảng cách từ phòng trọ tới điểm đón mới là con số quan trọng. Nếu đi xe máy, xem phòng trọ có chỗ để xe an toàn, có chỗ sạc xe điện đúng quy định hay không. Chuyện hợp đồng thuê, tạm trú và an toàn phòng trọ được nói kỹ ở chuyên mục nhà ở của trang.
Ngày mưa, ngày ngập: đi làm sao cho kịp ca
Xem trời từ tối hôm trước. Mùa mưa, xem dự báo từ tối để chuẩn bị áo mưa, giày dép phù hợp và tính đi sớm hơn nếu có mưa lớn buổi sáng.
Ngày triều cao. Cuối năm, những ngày quanh rằm và mùng một, một số đoạn trũng có thể có nước vào sáng sớm hoặc chiều tối. Biết trước để chọn đường cao hơn.
Giữ đồ khô. Mang túi nilon bọc điện thoại, giấy tờ và đồ thay; vào ca mặc đồ ướt cả ngày dễ mệt và ốm.
Xe đưa đón ngày mưa. Xe có thể đến trễ vì đường kẹt. Đứng chờ ở chỗ có mái, không đứng tràn xuống lòng đường để ngóng xe; khi xe tới, lên xuống chậm vì bậc xe trơn.
Phanh sớm, đi chậm. Mặt đường quanh khu có vệt dầu từ xe tải, mưa xuống rất trơn. Giữ khoảng cách gấp đôi ngày nắng và phanh nhẹ, đều tay, tránh bóp phanh trước gấp.
Đừng cố chạy cho kịp giờ. Trễ ca vì mưa ngập là chuyện nên báo trước cho tổ trưởng; ngã xe vì chạy vội trên đường trơn thì mất nhiều hơn một buổi công.
Đi chung xe, đi nhờ đồng nghiệp: thoả thuận cho rõ
Đi chung xe máy với đồng nghiệp cùng dãy trọ là chuyện rất phổ biến: một người chở, một người góp tiền xăng hoặc góp việc khác. Cách này giảm số xe trên đường, giảm chi phí, và có người bên cạnh trên đường về khuya. Chỉ cần thoả thuận rõ từ đầu để không thành chuyện khó xử.
Những điều nên nói rõ: giờ đi giờ về khi ca hai người lệch nhau, cách góp chi phí, ai lo gửi xe, khi một người tăng ca thì người kia về thế nào. Người được chở nên đội mũ bảo hiểm riêng, đội đúng cách; người chở không chở quá số người cho phép và không chạy khi đã uống rượu bia sau ca.
Với người mới từ quê lên, đi nhờ đồng hương hay đồng nghiệp trong những tuần đầu giúp quen đường, quen giờ giấc của khu. Khi đã quen, cân nhắc phương tiện riêng hoặc xe đưa đón cho lâu dài, để không phụ thuộc hoàn toàn vào lịch của người khác.
Câu hỏi thường gặp
Công nhân khu chế xuất Tân Thuận thường đi làm bằng gì?
Phổ biến nhất là xe máy, tiếp theo là xe đưa đón của doanh nghiệp, xe đạp và đi bộ từ các dãy trọ gần cổng. Mỗi cách hợp với một khoảng cách và nhịp ca khác nhau; nhiều người kết hợp các cách tuỳ ngày.
Làm sao biết doanh nghiệp có xe đưa đón không?
Hỏi trực tiếp khi phỏng vấn hoặc nhận việc: có xe không, đón ở đâu, giờ nào cho từng ca, có tính phí không, tăng ca có xe về không. Thông tin này nên biết trước khi chọn chỗ trọ.
Gửi xe máy ở khu chế xuất thế nào?
Tuỳ doanh nghiệp: có nơi có bãi xe cho nhân viên, có nơi phải gửi ở bãi bên ngoài cổng. Hỏi rõ lúc nhận việc, giữ vé xe cẩn thận và dùng thêm khoá phụ khi gửi ở bãi lớn.
Đi xe máy điện đi làm có an toàn không?
Xe điện tiện cho quãng ngắn, nhưng cần sạc pin an toàn: chỗ thoáng, không sạc qua đêm không người trông, dùng bộ sạc đúng loại, không để xe sạc chắn lối thoát hiểm của dãy trọ. Tránh chạy qua đoạn ngập sâu.
Đi bộ từ nhà trọ vào khu chế xuất có nguy hiểm không?
Nguy hiểm nhất là lúc qua đường lớn có xe tải và lúc đi ca đêm trên đoạn vắng. Qua đường ở chỗ có đèn hoặc vạch, đi theo nhóm khi trời tối, mặc áo sáng màu và chọn đường có đèn.
Sau ca đêm buồn ngủ có nên chạy xe về không?
Không nên cố chạy khi buồn ngủ. Nghỉ vài phút, rửa mặt, uống nước, hoặc đi chung với đồng nghiệp. Mệt mỏi sau ca là nguyên nhân của nhiều vụ ngã xe trên đường về, nhất là trên những trục có xe tải.