Những con đường chính đi qua phường Tân Thuận đều mang tên người: Huỳnh Tấn Phát (trục bắc nam chạy dọc phường), Nguyễn Văn Linh (đại lộ đông tây, đầu phía đông gặp Huỳnh Tấn Phát gần khu chế xuất), Trần Xuân Soạn (chạy ven bờ nam kênh Tẻ) và Bùi Văn Ba (đường trong khu vực Tân Thuận Đông cũ). Tên đường không thay đổi khi ba phường cũ gộp thành phường Tân Thuận năm 2025.
Người đi đường ngày nào cũng đọc những cái tên ấy trên biển số nhà, trên ứng dụng bản đồ, nhưng ít ai dừng lại hỏi đó là ai. Bài này giới thiệu ngắn về những nhân vật mà thông tin đã rõ ràng, nói thẳng chỗ nào chưa đủ tư liệu, và giải thích cách một con đường ở TP Hồ Chí Minh được đặt tên.
Bài chỉ dừng ở mức thông tin lịch sử phổ thông, không đánh giá nhân vật. Ai cần tiểu sử đầy đủ nên tìm đến các bộ từ điển nhân vật, địa chí và tài liệu chính thức.
Đường Huỳnh Tấn Phát: xương sống của phường
Đường Huỳnh Tấn Phát bắt đầu từ khu vực cầu Tân Thuận, chạy về phía nam qua vùng Tân Thuận, Bình Thuận cũ, qua các phường phía nam của Quận 7 cũ, vào vùng Nhà Bè và kết thúc ở khu bến phà Bình Khánh, nơi sang Cần Giờ. Với phường Tân Thuận, đây là con đường của mọi thứ: chợ, trường, cửa hàng, ngân hàng, lối vào khu chế xuất, lối ra cầu lên trung tâm.
Con đường mang tên kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát (1913–1989), người được biết đến là một kiến trúc sư thành đạt ở Sài Gòn trước năm 1945 và sau này là một nhân vật lịch sử, giữ nhiều cương vị lãnh đạo nhà nước. Tên ông được đặt cho nhiều công trình, đường phố ở các địa phương phía Nam.
Vì đường dài và đi qua nhiều phường, số nhà trên Huỳnh Tấn Phát rất lớn và chia theo từng đoạn. Hai địa chỉ cùng đường nhưng khác đoạn có thể cách nhau nhiều cây số. Khi hẹn gặp, giao hàng hay tìm nhà trọ, nên hỏi thêm "gần cầu Tân Thuận", "gần khu chế xuất" hay "gần Nguyễn Văn Linh" để định vị nhanh. Sau năm 2025, cùng một con đường đi qua nhiều phường mới, nên tên phường trong địa chỉ cũng giúp phân đoạn.
Đại lộ Nguyễn Văn Linh: trục đông tây của vùng Nam Sài Gòn
Đại lộ Nguyễn Văn Linh là con đường lớn chạy theo hướng đông tây ở phía nam thành phố, từ khu vực gần khu chế xuất Tân Thuận qua vùng Quận 7 cũ, qua phía nam Quận 8 cũ, đến vùng Bình Chánh, nối với các trục đi miền Tây. Đầu phía đông của đại lộ gặp Huỳnh Tấn Phát, tạo thành một nút giao quan trọng của phường Tân Thuận.
Đường được hình thành cùng với kế hoạch phát triển đô thị Nam Sài Gòn từ thập niên 1990 và mở rộng qua nhiều giai đoạn. Tên đường được đặt theo ông Nguyễn Văn Linh (1915–1998), một nhà lãnh đạo gắn với giai đoạn khởi đầu công cuộc Đổi mới cuối thập niên 1980. Thông tin chi tiết về tiểu sử có trong các tài liệu chính thức.
Với cư dân Tân Thuận, Nguyễn Văn Linh là lối đi về phía tây: sang khu đô thị mới phía nam, đi các bệnh viện, trường học lớn trong vùng, ra các tỉnh miền Tây mà không phải vào trung tâm. Đại lộ có dải phân cách, đường song hành, nên cách đi, cách quay đầu khác hẳn những con đường nhỏ trong phường. Người mới đến nên tìm hiểu kỹ trước khi chạy xe vào giờ cao điểm.
Đường Trần Xuân Soạn và đường Bùi Văn Ba
Trần Xuân Soạn: con đường ven kênh Tẻ. Đường chạy dọc bờ nam kênh Tẻ, từ khu vực Huỳnh Tấn Phát về phía tây, qua các phường phía tây của Quận 7 cũ. Đoạn đầu gần phường Tân Thuận là nơi có nhiều nhà phố, chung cư ven kênh. Tên đường đặt theo Trần Xuân Soạn (1849–1923), một võ quan triều Nguyễn, được biết đến là người tham gia cuộc tấn công đồn Mang Cá ở kinh thành Huế năm 1885 và các hoạt động chống Pháp sau đó.
Trần Xuân Soạn trong lịch sử phổ thông. Tên ông xuất hiện trong sách giáo khoa lịch sử phần cuối thế kỷ 19, cùng với những nhân vật của phong trào Cần Vương. Nhiều thành phố có đường mang tên ông. Ở TP Hồ Chí Minh, con đường ven kênh Tẻ là nơi phổ biến nhất mà người ta nghe thấy tên này.
Bùi Văn Ba: con đường của khu chế xuất. Đường Bùi Văn Ba nằm ở khu vực Tân Thuận Đông cũ, gắn với khu chế xuất và các khu dân cư quanh đó. Nhiều người lao động ở trọ, đi làm hằng ngày qua con đường này. Thông tin tiểu sử về nhân vật mang tên đường này không phổ biến trong các nguồn đại chúng; nếu cần, bạn nên tra hồ sơ đặt tên đường của thành phố, thay vì dựa vào lời truyền miệng.
Những đường nhỏ, đường số. Ngoài các trục chính, phường có nhiều đường nhỏ, đường nội bộ khu dân cư mang số hoặc tên địa phương. Đường số thường xuất hiện ở các khu quy hoạch, đôi khi trùng số với khu khác, nên phải ghi kèm tên khu hoặc phường để không lẫn.
Một con đường ở TP Hồ Chí Minh được đặt tên như thế nào
Việc đặt, đổi tên đường phố và công trình công cộng ở Việt Nam được thực hiện theo quy chế do Chính phủ ban hành, cùng các hướng dẫn kèm theo. Theo nguyên tắc chung, cơ quan văn hoá của địa phương lập danh sách đề xuất, có hội đồng tư vấn gồm các nhà sử học, văn hoá, rồi Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, thành phố quyết định. Tên đường thường lấy từ danh nhân, sự kiện lịch sử, địa danh, hoặc giá trị văn hoá.
Một số nguyên tắc thường được nhắc: ưu tiên tên đã quen thuộc với người dân; tránh trùng tên trong cùng một địa phương; đường lớn, quan trọng thì đặt tên nhân vật, sự kiện có tầm ảnh hưởng tương xứng; không đặt tên người còn sống. Quỹ tên được thành phố chuẩn bị trước, để khi có đường mới thì chọn từ quỹ đó.
Ở những khu đô thị phát triển nhanh như vùng Quận 7 cũ, đường mới mở thường được gọi tạm bằng số trong thời gian dài trước khi có tên chính thức. Vì vậy, đôi khi bạn gặp một con đường mà người dân gọi bằng số, còn văn bản mới đã có tên, hoặc ngược lại. Khi đối chiếu, nên dùng tên trong văn bản chính thức và bản đồ hành chính hiện hành.
Người dân cũng có thể góp ý tên đường. Khi thành phố lấy ý kiến về danh sách tên đặt cho đường mới, thông tin thường được công bố trên các kênh chính thức; đó là lúc những ai quan tâm đến lịch sử vùng đất có thể đề xuất giữ lại một tên xóm, tên bến cũ cho con đường mới mở ngay trên nơi ấy.
Tên đường có đổi sau khi gộp phường năm 2025 không
Rất nhiều người hỏi câu này khi thấy tên phường đổi. Bảng dưới tóm tắt những gì thay đổi và không thay đổi trong địa chỉ:
| Thành phần địa chỉ | Sau 1/7/2025 | Ghi chú |
|---|---|---|
| Số nhà, số hẻm | Giữ nguyên | Trừ khi có đợt đánh lại số nhà riêng của thành phố |
| Tên đường | Giữ nguyên | Đổi tên đường là việc riêng, cần quyết định của Hội đồng nhân dân thành phố |
| Tên phường | Đổi thành phường Tân Thuận | Thay cho Tân Thuận Đông, Tân Thuận Tây, Bình Thuận |
| Tên quận | Bỏ | Không còn cấp quận |
| Tên thành phố | TP Hồ Chí Minh | Thành phố mở rộng sau hợp nhất |
Một hệ quả ít người để ý: khi TP Hồ Chí Minh hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, khả năng có những con đường trùng tên trong cùng một thành phố tăng lên. Vì vậy tên phường trong địa chỉ càng quan trọng; ghi "đường Huỳnh Tấn Phát, phường Tân Thuận" mới đủ để phân biệt.
Nếu sau này thành phố có kế hoạch rà soát, đổi tên những đường trùng, thông tin sẽ được công bố chính thức. Đến khi đó, người dân và doanh nghiệp không cần làm gì với tên đường trên giấy tờ.
Đọc tên đường để hiểu thêm về vùng đất
Tên đường không chỉ để tìm nhà. Đặt cạnh nhau, chúng kể một phần câu chuyện về cách thành phố nhìn vùng đất phía nam:
- Tên những nhân vật thế kỷ 20 như Huỳnh Tấn Phát, Nguyễn Văn Linh được đặt cho các trục mới, lớn, hình thành cùng giai đoạn đô thị hoá vùng Nam Sài Gòn.
- Tên nhân vật thời Nguyễn như Trần Xuân Soạn xuất hiện ở các tuyến ven kênh, cho thấy quỹ tên lịch sử được dùng rải đều khắp thành phố, không theo vùng.
- Tên địa phương như Tân Mỹ, Tân Thuận trên đường, cầu, khu cho thấy tên làng xưa vẫn được giữ lại trong mạng lưới giao thông dù đơn vị hành chính đổi.
- Đường số là dấu hiệu của những khu mới quy hoạch, chưa kịp có tên hoặc nằm trong dự án khu dân cư.
Nếu bạn đưa con đi học trong phường, những cái tên trên đường đi là bài học lịch sử nhỏ có sẵn: mỗi tuần kể về một cái tên, tra cùng con trong sách. Đó là cách gần gũi để trẻ biết nơi mình lớn lên.
Mẹo tìm đúng số nhà trên những con đường dài
Số chẵn một bên, số lẻ một bên. Như hầu hết đường phố ở TP Hồ Chí Minh, số nhà chẵn nằm một phía, số lẻ nằm phía đối diện. Biết mình cần số chẵn hay lẻ giúp khỏi phải quay đầu giữa trục đông xe như Huỳnh Tấn Phát.
Số tăng dần theo hướng xa trung tâm. Trên trục bắc nam như Huỳnh Tấn Phát, số nhỏ nằm phía cầu Tân Thuận và tăng dần khi đi về phía Nhà Bè. Nếu số nhà bạn cần là số rất lớn, gần như chắc chắn nó không nằm trong phường Tân Thuận mà ở các phường phía nam.
Hẻm có số riêng. Địa chỉ dạng "số hẻm/số nhà" nghĩa là hẻm mở ra từ căn nhà mặt tiền mang số trước dấu gạch chéo. Hẻm lớn có hẻm nhánh, thêm một dấu gạch nữa. Gặp địa chỉ nhiều dấu gạch, nên đi tới đầu hẻm chính rồi hỏi người trong hẻm, nhanh hơn dò từng căn.
Khu chế xuất có cách ghi riêng. Doanh nghiệp trong khu chế xuất thường ghi theo lô đất và đường nội bộ, kèm tên khu. Đường nội bộ không phải lúc nào cũng hiện trên bản đồ số; người giao hàng nên hỏi bảo vệ ở cổng để được chỉ cổng nào gần lô đó nhất.
Câu hỏi thường gặp
Đường Huỳnh Tấn Phát bắt đầu và kết thúc ở đâu?
Theo cách người dân quen biết, đường bắt đầu từ khu vực cầu Tân Thuận ở phía bắc, chạy xuống phía nam qua vùng Quận 7 cũ và vùng Nhà Bè, kết thúc ở khu bến phà Bình Khánh, nơi sang Cần Giờ. Khi cần số nhà chính xác, nên tra bản đồ hiện hành.
Huỳnh Tấn Phát là ai?
Huỳnh Tấn Phát (1913–1989) là một kiến trúc sư ở Sài Gòn trước năm 1945, sau trở thành một nhân vật lịch sử giữ nhiều cương vị lãnh đạo nhà nước. Tên ông được đặt cho nhiều đường phố, công trình ở các tỉnh phía Nam.
Trần Xuân Soạn là ai?
Trần Xuân Soạn (1849–1923) là võ quan triều Nguyễn, được biết đến qua cuộc tấn công đồn Mang Cá ở kinh thành Huế năm 1885 và các hoạt động chống Pháp sau đó. Nhiều thành phố Việt Nam có đường mang tên ông.
Sau khi gộp phường, có phải đổi tên đường trên giấy tờ không?
Không. Tên đường giữ nguyên khi tên phường thay đổi. Phần cần thay đổi trong địa chỉ là tên phường và bỏ tên quận. Việc đổi tên đường, nếu có, là quyết định riêng của Hội đồng nhân dân thành phố và sẽ được công bố.
Đường Nguyễn Văn Linh có đi qua phường Tân Thuận không?
Có. Đầu phía đông của đại lộ Nguyễn Văn Linh gặp đường Huỳnh Tấn Phát ở khu vực gần khu chế xuất Tân Thuận. Từ đó đại lộ chạy về phía tây, qua các phường khác của vùng Quận 7 cũ.
Ai quyết định đặt tên đường ở TP Hồ Chí Minh?
Hội đồng nhân dân thành phố quyết định, trên cơ sở đề xuất của cơ quan văn hoá và ý kiến hội đồng tư vấn gồm các nhà chuyên môn, theo quy chế đặt, đổi tên đường phố do Chính phủ ban hành.