Đi xem phòng trọ, nên kiểm theo thứ tự: an toàn trước (lối thoát khi cháy, hệ thống điện, chỗ sạc xe), tiện ích sau (nước, thoát nước, thông gió, độ nóng), rồi mới đến chuyện chung (chỗ để xe, hàng xóm, nội quy, cách chủ trọ làm việc). Mười lăm phút kiểm kỹ trước khi đặt cọc giúp tránh nhiều tháng khó chịu, và đôi khi tránh được rủi ro thật.
Phòng trọ quanh khu chế xuất Tân Thuận phần lớn là dãy phòng một tầng hoặc nhà nhiều tầng chia phòng, nhiều phòng có gác lửng, mái tôn. Danh sách dưới đây viết cho đúng kiểu nhà đó. In ra hoặc lưu vào điện thoại, mang theo khi đi xem, đánh dấu từng mục. Nên đi xem vào ban ngày một lần và ghé lại vào buổi tối một lần nếu có thể, vì nhiều vấn đề chỉ lộ ra vào giờ đông người.
An toàn: kiểm đầu tiên, không đánh đổi
Những mục dưới đây quyết định bạn có thoát được ra ngoài khi có sự cố không. Nếu một mục không đạt mà chủ trọ không sửa, nên cân nhắc tìm phòng khác:
- Lối thoát: từ phòng ra đến đường có mấy lối, lối đi có bị chắn bởi xe, đồ đạc không. Nhà nhiều tầng thì có lối thoát thứ hai như cầu thang khác, ban công thông, cửa lên mái không.
- Cửa sổ, ô thoáng có khung sắt: nếu có lưới sắt kín toàn bộ, hỏi có ô mở được từ bên trong để thoát khi cần không.
- Khoá cửa chính dãy trọ: nếu khoá cổng ban đêm, người trong nhà có chìa hoặc mở được từ bên trong nhanh không, hay phải chờ chủ nhà.
- Bình chữa cháy, báo cháy: có bình đặt ở chỗ dễ lấy không, còn hạn kiểm tra không; có thiết bị báo khói, báo cháy không.
- Chỗ sạc xe điện: có khu sạc riêng ngoài phòng ngủ không. Không nên thuê phòng mà nhiều người sạc xe điện ngay trong lối đi chung hoặc dưới cầu thang duy nhất.
- Bếp gas: nấu trong phòng hay có khu bếp chung; bình gas đặt ở đâu, có gần ổ điện không.
An toàn cháy nổ có bài riêng chi tiết. Ở bước xem phòng, chỉ cần nhớ: phòng không có lối thoát thứ hai và cửa sổ bị bịt kín bằng sắt là phòng có rủi ro cao, dù rẻ đến đâu.
Điện: nhìn bằng mắt, hỏi bằng lời
Bạn không cần là thợ điện để thấy những dấu hiệu đáng ngại. Nhìn dây điện trong phòng: đi gọn trong ống hay chạy lộ trên tường, có chỗ nối quấn băng keo, có dây sém đen không. Nhìn ổ cắm: có bị lỏng, nứt, cháy xém quanh lỗ cắm không; số ổ cắm có đủ cho quạt, nồi cơm, sạc điện thoại mà không phải dùng ổ chia nối nhiều tầng không.
Hỏi về cầu dao hoặc thiết bị đóng cắt riêng của phòng: mỗi phòng có cầu dao riêng để ngắt khi cần không, đặt ở đâu. Khi có sự cố, ngắt được điện của phòng mình mà không phải đi tìm chủ nhà là điều rất quan trọng. Hỏi có công tơ điện riêng từng phòng không, vì chuyện này liên quan đến cách tính tiền điện.
Nếu có máy lạnh, hỏi máy được vệ sinh lần gần nhất khi nào, ai chịu chi phí sửa khi hỏng. Bình nóng lạnh nếu có thì hỏi có chống giật không. Bật thử quạt, đèn, vòi nước nóng nếu được phép.
Nước, thoát nước và nhà vệ sinh
Mở vòi nước xem áp lực và màu nước. Hỏi nước máy hay nước giếng, có bồn chứa không, giờ nào hay yếu nước. Nhiều dãy trọ đông người vào giờ tan ca cùng lúc tắm giặt nên nước yếu; người làm ca thì thường lệch giờ, ít bị ảnh hưởng hơn.
Thoát nước quan trọng ở vùng trũng ven sông: đổ thử một ít nước xuống sàn nhà tắm xem có rút nhanh không, có mùi hôi bốc lên từ cống không. Nhìn chân tường nhà vệ sinh có thấm, mốc không. Hỏi khi mưa lớn hay triều lên, nước có trào ngược lên từ cống sàn không, đây là hiện tượng gặp ở một số nhà thấp.
Nhà vệ sinh trong phòng hay dùng chung là khác biệt lớn. Dùng chung thì hỏi bao nhiêu người dùng một nhà vệ sinh, ai dọn, giờ cao điểm thế nào. Với người làm ca đêm, nhà vệ sinh trong phòng giúp không phải đi ra hành lang lúc người khác đang ngủ và ngược lại.
Độ nóng, thông gió và gác lửng
Phòng trọ mái tôn ở thành phố phía nam nóng gắt vào buổi trưa và đầu giờ chiều. Mấy điểm nên xem:
| Điểm kiểm | Dấu hiệu tốt | Dấu hiệu nên cân nhắc |
|---|---|---|
| Mái | Có lớp cách nhiệt, trần thạch cao hoặc trần nhựa dưới mái | Tôn trần, không có trần, sờ vách thấy nóng vào buổi trưa |
| Thông gió | Có cửa sổ hoặc ô thoáng ở hai phía, gió lùa được | Chỉ có một cửa ra vào, không có cửa sổ |
| Gác lửng | Lan can chắc, cầu thang cố định, gác đủ cao để ngồi | Gác sát mái, không lan can, thang rời |
| Hướng phòng | Ít nắng chiếu trực tiếp vào vách | Vách hứng nắng chiều cả buổi |
| Ẩm mốc | Tường khô, không mùi | Vệt mốc, mùi ẩm, sơn phồng |
Gác lửng sát mái tôn là chỗ nóng nhất phòng, nhưng lại là chỗ nhiều người đặt chỗ ngủ. Nếu làm ca đêm và phải ngủ ngày, ngủ trên gác sát mái vào buổi trưa rất khó chịu. Đứng lên gác vài phút khi đi xem phòng vào ban ngày sẽ biết.
Gác lửng cũng là nơi khó thoát nhất nếu có cháy, vì khói bốc lên cao trước. Đó là thêm một lý do để hỏi kỹ về lối thoát và báo cháy.
Chỗ để xe, an ninh và hàng xóm
Hỏi xe để ở đâu: trong phòng, trong lối đi chung, hay có bãi giữ xe riêng. Để xe trong phòng ngủ vừa chật vừa có rủi ro cháy nổ; để trong lối đi thì chặn lối thoát. Bãi xe riêng có mái che, có người trông hoặc có khoá cổng là lựa chọn tốt. Hỏi có tính phí gửi xe không và có quy định giờ lấy xe không, vì người làm ca đêm cần lấy xe lúc khuya.
An ninh: cổng có khoá, có camera chung không; khu vực có hay mất trộm xe, mất đồ phơi không. Câu hỏi này nên hỏi hàng xóm hơn là chủ nhà.
Hàng xóm: dãy trọ toàn người làm ca ngày thì yên tĩnh ban đêm, ồn ban ngày; dãy có nhiều gia đình có trẻ nhỏ thì ồn sáng sớm và chiều tối. Ghé lại vào buổi tối xem có ai hát karaoke, nhậu khuya đều đặn không. Một vài phút đứng ở hành lang vào giờ tan ca cho bạn biết nhiều hơn mọi lời giới thiệu.
Hỏi chủ trọ những gì trước khi đặt cọc
Ngoài tiền phòng, hỏi đủ các khoản cấu thành: tiền điện tính thế nào, tiền nước tính theo người hay theo khối, tiền rác, tiền gửi xe, tiền mạng. Hỏi tiền cọc bao nhiêu tháng, điều kiện trả cọc, phải báo trước bao lâu khi trả phòng. Hỏi nội quy: giờ đóng cổng, khách ở lại qua đêm, nuôi thú cưng, nấu ăn trong phòng.
Hỏi về đăng ký cư trú: chủ nhà có hỗ trợ giấy tờ để người thuê đăng ký tạm trú không. Đây là việc người thuê cần làm theo luật cư trú, và chủ nhà có vai trò trong việc xác nhận chỗ ở. Một chủ nhà ngại chuyện này là dấu hiệu cần cẩn thận.
Xin xem giấy tờ thể hiện người cho thuê có quyền cho thuê căn nhà, hoặc ít nhất là căn cước của chủ nhà và địa chỉ chính xác. Nếu người dẫn xem phòng không phải chủ nhà mà là người quản lý hay người môi giới, hỏi tên chủ nhà và cách liên lạc trực tiếp. Chỉ đặt cọc khi có giấy biên nhận ghi rõ số tiền, phòng số mấy, ngày vào ở và điều kiện trả cọc.
Những thứ nhỏ mà ngày nào cũng gặp
Sóng điện thoại và mạng internet: nhiều phòng trọ trong hẻm sâu, tường dày, sóng yếu. Gọi thử một cuộc ngay trong phòng, mở thử một video ngắn. Hỏi mạng internet là của chủ trọ kéo chung hay mỗi phòng tự lắp, tính phí thế nào, giờ cao điểm có chậm không. Người dùng điện thoại để chấm công, nhận lịch ca, xem phiếu lương qua ứng dụng rất cần sóng ổn định.
Chỗ phơi đồ: phơi trên sân thượng, hành lang chung hay trong phòng. Phơi đồ trong phòng không có cửa sổ làm phòng ẩm, mùi; phơi ngoài hành lang thì hỏi có hay mất đồ không. Mùa mưa, phòng có chỗ phơi có mái che là lợi thế.
Chỗ nấu ăn: nấu trong phòng bằng bếp điện hay bếp gas, có khu bếp chung không. Nấu trong phòng thì cần cửa sổ, chỗ đặt bếp xa giường, xa rèm. Khu bếp chung thì hỏi giờ giấc, ai dọn.
Ánh sáng tự nhiên: phòng có ánh sáng ban ngày thì đỡ ẩm, đỡ tốn điện, dễ chịu hơn. Người làm ca đêm cần ngủ ngày thì lại cần rèm che được, nên chỗ có cửa sổ vẫn tốt hơn chỗ không có, vì che sáng dễ hơn tạo ra ánh sáng.
Ghi lại và so sánh khi xem nhiều phòng
Xem đến phòng thứ ba, thứ tư thì hầu như ai cũng lẫn phòng nào có gì. Một bảng chấm nhanh trên điện thoại giúp so sánh công bằng. Ví dụ cách ghi:
| Tiêu chí | Cách chấm | Gợi ý trọng số |
|---|---|---|
| Lối thoát, điện, chỗ sạc xe | Đạt hoặc không đạt | Không đạt thì loại |
| Đường đi giờ tan ca | Số phút thực tế khi chạy thử | Cao với người làm ca |
| Ngập khi triều | Có, không, hỏi được từ ai | Cao với người có xe máy |
| Nóng, thông gió | Tốt, tạm, kém | Cao với người ngủ ngày |
| Tổng chi phí cấu thành mỗi tháng | Cộng phòng, điện, nước, rác, xe, mạng, xăng | Theo khả năng của bạn |
| Chủ trọ, hàng xóm | Cảm nhận sau khi nói chuyện | Trung bình |
Chụp ít nhất ba ảnh mỗi phòng: toàn cảnh, nhà vệ sinh, lối đi ra cổng. Đặt tên ảnh theo địa chỉ để khi xem lại không nhầm. Trọng số là gợi ý; mỗi người có ưu tiên riêng, quan trọng là tự biết ưu tiên của mình trước khi bị cuốn theo một căn phòng rẻ.
Câu hỏi thường gặp
Đi xem phòng trọ nên mang theo gì?
Điện thoại để chụp ảnh và bật đèn pin soi góc tối, giấy bút hoặc ghi chú danh sách kiểm tra, căn cước nếu định làm hợp đồng ngay. Nên đi cùng một người quen để có thêm một đôi mắt, và đừng mang theo nhiều tiền mặt để không bị thúc đặt cọc tại chỗ.
Phòng có gác lửng có an toàn không?
Gác lửng giúp có thêm chỗ, nhưng cần lan can chắc, cầu thang cố định, và không ở sát mái tôn quá thấp. Khi cháy, khói bốc lên gác trước, nên phòng có gác càng cần lối thoát rõ ràng và thiết bị báo khói. Không đặt ổ điện, sạc pin trên gác gần chỗ ngủ.
Có nên thuê phòng không có cửa sổ để tiết kiệm?
Phòng không có cửa sổ thông gió thường nóng, ẩm, mùi bếp và khói không thoát được, và khi có sự cố chỉ còn một lối ra. Với người ở lâu dài, đặc biệt người làm ca đêm ngủ ngày, đây là đánh đổi khó chịu. Nếu buộc phải thuê, xem kỹ lối thoát và báo cháy.
Xem phòng ban ngày có đủ không?
Ban ngày thấy rõ nhà cửa, ánh sáng, độ nóng. Ban đêm mới thấy độ ồn, an ninh, ánh sáng hẻm, chuyện đậu xe chắn lối. Nếu có thể, ghé lại một lần vào buổi tối hoặc giờ tan ca trước khi quyết định thuê.
Chủ trọ không cho xem phòng khi người cũ chưa dọn thì sao?
Có thể xem một phòng giống hệt trong cùng dãy hoặc chờ người cũ dọn đi. Không nên đặt cọc cho một phòng mình chưa nhìn thấy. Nếu buộc phải giữ chỗ, ghi rõ trong giấy biên nhận rằng bạn được nhận lại cọc nếu phòng thực tế khác mô tả.
Phòng trọ cần có những giấy tờ gì để thuê an toàn?
Người thuê nên biết rõ chủ nhà là ai, có quyền cho thuê không, và có hợp đồng thuê ghi đủ thông tin hai bên, địa chỉ, thời hạn, giá thuê, tiền cọc. Hợp đồng cũng là giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp khi đăng ký tạm trú, nên đừng thuê chỉ bằng lời nói.