Phường Tân Thuận có nhiều xe container vì ba nguồn hàng nằm ngay trên địa bàn và sát bên: các cảng ven sông Sài Gòn, khu chế xuất Tân Thuận và các kho bãi phục vụ hai nơi này. Xe đầu kéo đi theo Huỳnh Tấn Phát, Nguyễn Văn Linh, qua cầu Tân Thuận và cầu Phú Mỹ, đông nhất vào những khung giờ cảng làm hàng trùng với giờ người đi làm.
Người đi xe máy không tránh được chuyện chạy chung đường với xe container khi sống ở đây, nên điều quan trọng là hiểu xe lớn di chuyển thế nào: chỗ nào người lái không nhìn thấy bạn, khi rẽ thì đuôi xe quét ra sao, vì sao xe cần quãng phanh dài. Bài này tập trung vào những điều đó, kèm vài thói quen nhỏ giúp giảm rủi ro rõ rệt.
Xe container đi đâu, về đâu trong phường
Hàng từ cảng ven sông đi ra theo các đường dẫn cảng, nhập vào trục Huỳnh Tấn Phát, rồi chia hướng: lên cầu Tân Thuận để vào Quận 4 cũ và trung tâm, rẽ vào Nguyễn Văn Linh để đi về phía tây ra Bình Chánh và các tỉnh miền Tây, hoặc đi về phía cầu Phú Mỹ để sang Thủ Đức và các cảng, khu công nghiệp phía đông. Hàng của khu chế xuất cũng đi theo các hướng gần như vậy.
Ngoài xe chở hàng còn có xe container rỗng chạy giữa cảng, kho và các bãi chứa container rỗng. Một chiếc xe kéo rơ moóc không có thùng trông nhẹ nhàng, nhưng khi phanh gấp hay ôm cua nhanh, rơ moóc rỗng lại dễ lắc và văng đuôi hơn. Đừng coi nhẹ một chiếc đầu kéo chỉ vì phía sau trống.
Vì lượng xe lớn như vậy, các con đường dẫn vào cảng và cổng khu chế xuất mang dáng dấp riêng: làn đường rộng nhưng mặt đường hay hằn vệt, ngã tư có đảo phân luồng lớn để xe dài quay đầu, ven đường có bãi giữ xe, trạm cân, tiệm vá vỏ xe tải. Người mới đến chỉ cần chạy qua một lần là nhận ra mình đang ở khu của xe lớn, và nên chỉnh cách đi cho hợp từ đó.
Thành phố có quy định về giờ và tuyến cấm hoặc hạn chế xe tải nặng đi vào khu trung tâm. Quy định này thay đổi theo từng giai đoạn và từng loại xe, nên bài này không nêu giờ cụ thể. Hệ quả mà người dân dễ thấy là xe container hay dồn lại chờ ngoài vùng hạn chế rồi chạy cùng lúc khi hết giờ cấm, làm đường đông lên theo từng đợt.
Khung giờ nên chú ý trên các trục có xe container
Mỗi ngày mỗi khác, nhưng người sống lâu năm ở Tân Thuận thường mô tả nhịp đường theo những khung giờ dưới đây. Đây là quan sát chung, không phải giờ quy định:
| Khung giờ | Điều thường thấy | Gợi ý cho người đi xe máy |
|---|---|---|
| Sáng sớm trước giờ đi làm | Xe container chạy nhiều, đường còn thoáng nên tốc độ cao | Không chạy sát đuôi, bật đèn khi trời còn tối |
| Giờ vào ca, giờ tan ca | Xe máy công nhân và xe container cùng dồn về các cổng | Đi chậm, tránh lách giữa hai xe lớn |
| Trưa | Xe tải chạy đều, nhiều xe đỗ ven đường chờ vào cổng | Coi chừng xe đỗ mở cửa, người bước xuống |
| Tối sau giờ hạn chế | Xe container đổ ra đường cùng lúc | Chọn làn trong cùng, không vượt bên phải xe lớn |
| Đêm khuya | Ít xe nhưng tốc độ cao, có xe tài xế mệt | Đi chậm ở ngã tư, nhìn kỹ trước khi băng qua |
Mưa lớn làm mọi khung giờ khó đi hơn: mặt đường trơn, tầm nhìn của tài xế xe lớn giảm, nước bắn từ bánh xe container đủ làm người đi xe máy chói mắt trong vài giây. Ngày mưa trùng triều cao thì thêm chuyện nước đọng che ổ gà, nên đi chậm hơn hẳn bình thường.
Điểm mù của xe container: những chỗ người lái không thấy bạn
Ngay sát đầu xe. Ca bin đầu kéo cao, người lái nhìn xa được nhưng nhìn sát mũi xe thì rất khó. Một chiếc xe máy dừng sát phía trước đầu xe lúc chờ đèn đỏ có thể nằm hoàn toàn khuất tầm nhìn.
Bên phải xe, dọc theo thân rơ moóc. Đây là vùng nguy hiểm nhất. Gương bên phải nhỏ và xa người lái, rơ moóc dài che gần hết. Khi xe rẽ phải, bánh sau đi vào trong vòng cua so với bánh trước, cuốn vào đúng chỗ người đi xe máy hay chen.
Ngay phía sau đuôi xe. Người lái không có gương nhìn thẳng ra sau thùng container. Nếu xe phải lùi vào cổng hoặc dừng gấp, xe máy bám sát đuôi là xe gặp chuyện trước tiên.
Bên trái, chỗ chuyển tiếp giữa đầu kéo và rơ moóc. Khi xe đổi làn sang trái, phần khớp nối và thân rơ moóc có thể che xe máy đang chạy song song. Quy tắc đơn giản: nếu bạn không nhìn thấy mặt người lái trong gương của họ, họ cũng không thấy bạn.
Vì sao xe container rẽ và phanh khác xe thường
Xe đầu kéo và rơ moóc nối với nhau bằng một khớp quay. Khi rẽ, đầu kéo đi trước theo vòng cua rộng, còn rơ moóc bị kéo theo một vòng cua hẹp hơn. Người lái muốn rẽ phải ở ngã tư thường phải lấn ra giữa đường hoặc sang làn bên trái một chút trước khi bẻ lái. Người đi xe máy thấy khoảng trống bên phải bèn chen vào, đúng lúc rơ moóc cắt vào khoảng trống đó.
Quãng phanh của xe container chở đầy hàng dài hơn nhiều so với ô tô con, nhất là khi xuống dốc cầu hoặc khi đường ướt. Đó là lý do cắt mặt xe container ở khoảng ngắn là việc cực kỳ rủi ro: người lái có thấy bạn cũng không dừng kịp. Ở chân dốc cầu Tân Thuận hay cầu Phú Mỹ, xe lớn xuống dốc có quán tính rất mạnh.
Gió cũng là chuyện đáng để ý trên cầu. Thùng container rỗng có mặt hông rộng như một cánh buồm; khi gió ngang mạnh, rơ moóc rỗng có thể lắc hoặc lệch nhẹ khỏi làn. Ngày gió lớn, đi trên cầu cạnh xe container rỗng nên giữ khoảng cách ngang xa hơn thường lệ, và không chạy song song quá lâu.
Một chiếc rơ moóc chở container cũng có thể lắc khi đi qua mặt đường lún, ổ gà hay vệt bánh xe hằn sâu. Những đoạn đường gần cổng cảng chịu tải nặng hằng ngày hay bị hằn vệt, đọng nước. Khi chạy song song với xe lớn ở những đoạn này, hãy giữ khoảng cách ngang rộng hơn bình thường.
Rơ moóc đỗ ven đường ban đêm: mối nguy ít người để ý
Quanh các cổng cảng và kho, tài xế thường phải đỗ xe chờ vào lấy hàng, chờ giấy tờ hoặc nghỉ giữa hai chuyến. Khi bãi chờ đầy, xe đầu kéo và rơ moóc đỗ dọc mép đường, có khi cả rơ moóc tháo rời đầu kéo nằm lại qua đêm. Ban ngày, những khối sắt dài này dễ thấy. Ban đêm, nếu đèn đường yếu và rơ moóc không có đèn hay vật phản quang đủ sáng, chúng gần như hoà vào bóng tối.
Người đi xe máy về khuya, nhất là công nhân tan ca muộn, là người gặp rủi ro này nhiều nhất. Một chiếc rơ moóc đỗ ở mép đường làm hẹp làn xe máy đột ngột, buộc người đi phải lách ra giữa đường đúng lúc xe tải khác chạy tới. Va vào đuôi rơ moóc đứng yên là loại tai nạn rất nặng vì đuôi xe nằm ngang tầm ngực người ngồi trên xe máy.
Cách phòng là đi chậm hơn trên những đoạn đường dẫn cảng vào ban đêm, bật đèn pha khi đường vắng để thấy xa, và đặc biệt để ý những khối tối nằm ở mép đường. Nếu thấy một đoạn thường xuyên có rơ moóc đỗ không đèn, phản ánh với phường hoặc công an khu vực là cách giúp cả xóm, vì đỗ xe như vậy trên đường là việc có quy định xử lý.
Sáu thói quen giúp đi chung đường với xe container an toàn hơn
Những thói quen dưới đây không làm bạn đi chậm đi bao nhiêu, nhưng loại bỏ phần lớn các tình huống nguy hiểm thường gặp:
- Chờ đèn đỏ phía sau hoặc lệch hẳn sang trái xe container, không dừng sát mũi xe hay sát bên phải thân rơ moóc.
- Không bao giờ vượt bên phải xe lớn đang bật xi nhan phải hoặc đang chậm lại ở ngã tư, kể cả khi thấy khoảng trống rộng.
- Giữ khoảng cách đủ để thấy gương của xe phía trước. Không thấy gương là bạn đang ở quá gần.
- Không chạy kẹp giữa hai xe lớn trên cầu hoặc đoạn đường hẹp; nếu lỡ bị kẹp, giảm tốc để thoát ra phía sau thay vì tăng tốc lên phía trước.
- Bật đèn cả ban ngày khi trời mưa, trời âm u và mặc áo mưa màu sáng. Người lái xe lớn nhìn thấy vệt sáng trước khi thấy hình dáng xe máy.
- Lên xuống dốc cầu ở làn dành cho xe máy và giảm tốc trước khi xuống dốc, để không bị dồn vào đuôi xe lớn đang phanh ở chân cầu.
Nếu bạn đưa con đi học bằng xe máy qua những trục có nhiều container, hãy chọn giờ và lối đi tránh đợt xe dồn khi có thể, và dặn con ngồi yên, không quay ngang. Những phút chậm hơn đổi lại cảm giác yên tâm là đáng.
Khi chứng kiến hoặc gặp va chạm với xe lớn
Va chạm với xe container thường nghiêm trọng hơn va chạm xe máy với nhau. Vài điều nên nhớ:
- Ưu tiên gọi cấp cứu và báo công an qua các số khẩn cấp quốc gia; không tự ý kéo người bị thương bị kẹt dưới xe nếu không có kỹ năng.
- Đặt vật cảnh báo, bật đèn, đứng ở chỗ an toàn ngoài làn xe để tránh tai nạn thứ hai, nhất là trên cầu và ban đêm.
- Ghi lại thời gian, vị trí, hướng xe và nếu có thể thì chụp ảnh hiện trường, biển số; những chi tiết này quan trọng khi giải quyết sau đó.
- Không đôi co, xô xát với tài xế tại chỗ; mọi chuyện trách nhiệm để cơ quan chức năng xử lý theo quy định.
- Nếu thấy một đoạn đường liên tục xảy ra va chạm vì hố, vệt lún hay đèn tín hiệu bất hợp lý, phản ánh với phường là cách để đoạn đường đó được xem lại.
Trang không đưa số điện thoại cụ thể vì các đầu số và đường dây có thể thay đổi theo địa phương; các số khẩn cấp quốc gia về công an, cứu hoả, cấp cứu là những số mỗi người nên thuộc lòng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao Tân Thuận nhiều xe container hơn các phường khác?
Vì phường có cảng ven sông Sài Gòn, khu chế xuất Tân Thuận và nhiều kho bãi, đồng thời nằm trên trục nối cảng với trung tâm, miền Tây và cầu Phú Mỹ. Hàng vào ra những nơi này chủ yếu đi bằng xe đầu kéo, nên đường trong phường gánh lượng xe lớn.
Xe container có bị cấm giờ ở Tân Thuận không?
Thành phố có quy định hạn chế xe tải nặng theo giờ và theo tuyến, nhất là vào khu trung tâm. Quy định thay đổi theo từng thời kỳ và từng loại xe, nên muốn biết chính xác hãy xem thông báo hiện hành của sở giao thông và biển báo trên đường.
Chỗ nào nguy hiểm nhất khi chạy cạnh xe container?
Dọc bên phải thân rơ moóc, nhất là khi xe chuẩn bị rẽ phải ở ngã tư. Bánh sau của rơ moóc đi vào trong vòng cua, cuốn vào đúng khoảng trống người đi xe máy hay chen. Chỗ nguy hiểm thứ hai là ngay sát mũi xe khi chờ đèn đỏ.
Đi qua cầu Tân Thuận hay cầu Phú Mỹ cạnh xe tải cần để ý gì?
Đi đúng làn xe máy, không chạy kẹp giữa hai xe lớn, giảm tốc trước khi xuống dốc và giữ khoảng cách với đuôi xe phía trước. Xe lớn xuống dốc có quán tính mạnh, phanh gấp ở chân cầu rất dễ gây dồn toa.
Vì sao mặt đường gần cảng hay lún, đọng nước?
Đường gần cổng cảng chịu xe tải nặng qua lại liên tục, mặt đường dễ hằn vệt bánh và lún. Vệt lún giữ nước sau mưa, che ổ gà bên dưới. Đi qua những đoạn này nên giảm tốc và giữ khoảng cách ngang rộng với xe lớn.
Có nên dạy con nhỏ đi xe đạp trên Huỳnh Tấn Phát không?
Trên trục có nhiều xe container và xe tải, trẻ nhỏ đi xe đạp một mình là rủi ro cao. Nếu con cần tự đi, hãy chọn lối trong khu dân cư, tập trước với con cách dừng và nhìn ở ngã tư, và tránh giờ xe dồn đông.